Τελευταίες Οδηγίες Υπέρτασης της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρίας 2024. Τι άλλαξε;

Τελευταίες Οδηγίες Υπέρτασης της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρίας 2024. Τι άλλαξε;

Η υπέρταση παραμένει ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα. Οι τελευταίες οδηγίες υπέρτασης από την Ευρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρίας (ESC 2024) φέρνουν σημαντικές αλλαγές στον τρόπο που ορίζεται, διαγιγνώσκεται και αντιμετωπίζεται η υψηλή αρτηριακή πίεση.

Τι θεωρείται φυσιολογική πίεση;

Για πρώτη φορά εισάγεται η έννοια της «Αυξημένης Πίεσης» — μία κατηγορία ανάμεσα στη φυσιολογική και την υπέρταση. Οι νέες κατηγορίες είναι:

• Μη αυξημένη πίεση: <120/70 mmHg
• Αυξημένη πίεση: 120–139 / 70–89 mmHg
• Υπέρταση: ≥140/90 mmHg

Η διάγνωση υπέρτασης δεν βασίζεται πλέον μόνο στη μέτρηση στο ιατρείο. Οι ESC 2024 δίνουν έμφαση στη χρήση κατ’ οίκον μετρήσεων (HBPM) και 24ωρης καταγραφής (ABPM) με Holter πίεσης, γιατί μπορούν να αποκαλύψουν «υπέρταση της λευκής μπλούζας» και «συγκεκαλυμμένη υπέρταση».

Γιατί ανεβαίνει η πίεση; – Παράγοντες κινδύνου

Η υπέρταση είναι πολυπαραγοντική. Κληρονομικότητα, αυξημένο σωματικό βάρος, καθιστική ζωή, αλάτι, αλκοόλ, ηλικία και ορμονικές μεταβολές παίζουν ρόλο. Οι οδηγίες ESC 2024 αναγνωρίζουν ότι ο κίνδυνος αυξάνεται σταδιακά όσο ανεβαίνει η πίεση, ακόμη και πριν φτάσουμε στο όριο της υπέρτασης.

Γι’ αυτό η κατηγορία «αυξημένη πίεση» χρειάζεται σωστή παρακολούθηση και, σε άτομα με υψηλό καρδιαγγειακό κίνδυνο, ακόμη και φαρμακευτική θεραπεία.

Ποιοι χρειάζονται θεραπεία;

Οι νέες οδηγίες δίνουν έμφαση στον συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο. Αυτό σημαίνει ότι η απόφαση για έναρξη θεραπείας δεν βασίζεται μόνο στους αριθμούς της πίεσης, αλλά και:

• στην ηλικία
• στο κάπνισμα
• στα επίπεδα χοληστερίνης
• στο ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου
• στη νεφρική λειτουργία
• στην παρουσία οργανικής βλάβης από την υπέρταση

Σύμφωνα με ESC 2024:

• Αν υπάρχει αυξημένη πίεση (≥130/80) και υψηλός κίνδυνος: προτείνεται φάρμακο μετά από 3 μήνες αλλαγής τρόπου ζωής, αν δεν επιτευχθεί ο στόχος.
• Αν υπάρχει υπέρταση ≥140/90: έναρξη φαρμάκου άμεσα, ανεξάρτητα από τον κίνδυνο.

Ο νέος στόχος θεραπείας: 120–129 mmHg

Μεγάλη αλλαγή των ESC 2024 είναι ο θεραπευτικός στόχος. Όταν ξεκινά θεραπεία, η συστολική πίεση πρέπει να φτάσει στο:

120–129 mmHg (εφόσον είναι καλά ανεκτό από τον ασθενή)

Για άτομα άνω των 85 ετών ή με έντονη ορθοστατική υπόταση, οι στόχοι προσαρμόζονται ώστε η θεραπεία να είναι ασφαλής.

Τι μπορώ να κάνω στην καθημερινότητα;

Οι αλλαγές στον τρόπο ζωής αποτελούν θεμέλιο της θεραπείας. Οι ESC 2024 συστήνουν:

• Μείωση αλατιού <5 g/ημέρα
• Αύξηση κατανάλωσης καλίου (φρούτα, λαχανικά – προσοχή σε ασθενείς με νεφρική νόσο)
• 150 λεπτά άσκηση την εβδομάδα
• Απώλεια βάρους σε υπέρβαρους και παχύσαρκους
• Μείωση αλκοόλ
• Διακοπή καπνίσματος
• Περιορισμός ζάχαρης και αναψυκτικών

Ποια φάρμακα χρησιμοποιούνται;

Η θεραπεία ξεκινά συνήθως με συνδυασμό δύο φαρμάκων σε ένα χάπι (single-pill combination):

• Αναστολέας του συστήματος ρενίνης–αγγειοτενσίνης (ACEi ή ARB)
• Διουρητικό ή ανταγωνιστής ασβεστίου

Στόχος είναι η ταχύτερη και πιο αποτελεσματική ρύθμιση, με λιγότερες χαμένες δόσεις.

Πώς παρακολουθώ την πίεσή μου;

Η αυτομέτρηση στο σπίτι είναι ένας από τους πιο σημαντικούς παράγοντες επιτυχίας. Οι οδηγίες ESC 2024 τονίζουν ότι:

• Οι σωστές μετρήσεις στο σπίτι βοηθούν στην καλύτερη ρύθμιση της πίεσης
• Βελτιώνουν την προσήλωση στη θεραπεία
• Επιτρέπουν στον γιατρό να προσαρμόσει καλύτερα τα φάρμακα

Η καταγραφή πρέπει να γίνεται με πιστοποιημένη συσκευή, δύο φορές την ημέρα, για 3–7 ημέρες πριν από κάθε ιατρική επίσκεψη.

Συμπέρασμα

Οι νέες οδηγίες ESC 2024 αλλάζουν ουσιαστικά τον τρόπο προσέγγισης της υπέρτασης. Δίνουν έμφαση στον συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο, στην αυτομέτρηση της πίεσης και θέτουν πιο χαμηλούς, αλλά ασφαλείς στόχους θεραπείας. Η σωστή διάγνωση, η έγκαιρη παρέμβαση και μια υγιής καθημερινότητα μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφράγματος, εγκεφαλικού και νεφρικής νόσου.

Πηγή: 2024 ESC Guidelines for the management of elevated blood pressure and hypertension. European Heart Journal (2024).
Σημείωση: Αυτό το άρθρο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά την επαγγελματική ιατρική συμβουλή. Συμβουλευτείτε πάντα το γιατρό σας για οποιαδήποτε διάγνωση ή θεραπεία.